You are here: Start WIEDZA ARTYKUŁY ZDROWIE CIĄŻA UROJONA - przyczyny i metody leczenia

CIĄŻA UROJONA - przyczyny i metody leczenia

Ciąża urojona nazywana inaczej ciążą rzekomą, nerwową lub laktomanią to stan w którym dochodzi do pojawienia się psychicznych i fizycznych objawów ciąży u suki nieciężarnej. Dochodzi do rozrostu gruczołów mlekowych i laktacji. Suka staje się nerwowa, zaczyna budować gniazdo, może jej spadać lub wzrastać apetyt. Niektóre suki wykazują zachowania opiekuńcze w stosunku do zabawek, czasem może pojawić się agresja. Czasem mogą się nawet pojawić objawy zwiastunowe porodu. Zmiany w narządach rozrodczych, obrzęk sromu i wypływ żółtawego śluzu z pochwy, spadek temperatury.

Ciąża urojona może być uważana za zjawisko fizjologiczne, ponieważ wywodzi się ona z pierwotnych instynktów psowatych. Wiadomo że jest to zjawisko występujące w stadach wilków. Podczas gdy tylko jedna suka alfa ma potomstwo, wszystkie inne członkinie stada mając tę ciąże rzekomą mogą zajmować się jej potomstwem gdy alfa jest np. na polowaniu.

Można uważać że jest to pozostałość u naszych domowych psów właśnie z czasów gdy żyły jeszcze dziko w stadach. Obecnie jest to zjawisko niepotrzebne, bo psy nie żyją już w stadach, a często uciążliwe dla właścicieli. Nie występuje ono  u wszystkich suk. Objawy kliniczne wymagające leczenia pojawiają się u 20-50% zwierząt. Szczególnie podatne są suki małych ras (przodują jamniki).

Prawidłowo cykl u suki wygląda następująco;

Faza I - przedrujowa (proestrus)

Za jej początek przyjmuje się dzień, w którym rozpoczęło się krwawienie (krew ciemnoczerwona). Jest to czas, w którym macica przygotowuje się do przyjęcia zapłodnionych komórek jajowych. Niektóre suki w tym czasie mniej jedzą, wydają się nieco rozbite, nie dopuszczają psów do siebie (lub bawią się z nimi, ale nie przyzwalają na krycie). W tym okresie zewnętrzne narządy rozrodcze są dużo bardziej ukrwione, mogą być nabrzmiałe i bardziej widoczne. Faza ta trwa ok. 7 - 10 dni.

Faza II - ruja (estrus)

Krew zwierzęcia wydaje się bardzo rozrzedzona (kolor różowawy), ewentualnie śluzowata. Samica jest wówczas bardziej chętna na pieszczoty, odchyla sztywno ogon gdy się ją drapie po okolicy lędźwiowej, może popiskiwać, wydaje się być podniecona - wyraża gotowość do krycia. Jest to znak, że następuje owulacja. Cykl ten trwa przeważnie około 4 dni, u niektórych osobników dłużej. W tym czasie suka intensywnie pachnie i przyciąga samce. (taką sukę kryje się pomiędzy 9 a 13 dniem cyklu, dwukrotnie w odstępie 48 godzin). Częstsze oddawanie moczu w czasie cieczki związane jest pozostawianiem zapachu, mającego przywołać ewentualnego samca.

Faza III - porujowa (metoestrus)

Trwa od 1 do 5 dni, w trakcie których kształtują się ciałka żółte. Produkują one hormony pobudzające błonę macicy i przygotowujące ją do przyjęcia zapłodnionej komórki. Jeśli takowa istnieje dochodzi do ciąży. Wydzielina dróg rodnych może mieć w tym czasie znów ciemniejsze zabarwienie - będzie się wydostawała jeszcze przez kilka dni.

Faza IV - bezrujowa (anestrus)

Suka wchodzi w nią płynnie z poprzedniej fazy. Jest to czas spoczynku płciowego. Trwa do następnej cieczki (średnio 6 -8 miesięcy).

Ciąża urojona występuje pod wpływem zmian hormonalnych (w fazie ciałka żółtego), są one podobne u nieszczennych suk jak u zwierząt ciężarnych. Sygnałem wyzwalającym laktację jest zmniejszanie się poziomu progesteronu od około 30 dnia cyklu. Powoduje to wzrost koncentracji prolaktyny, która może osiągać nawet takie poziomy jak u suk ciężarnych. Objawy ciąży rzekomej występują 4-8 tygodni po cieczce i trwają 2-3 tygodnie lub dłużej.

Zmiany dotyczą głównie gruczołów sutkowych w okolicy pachwinowej i są różnie nasilone. Czasem suki mogą wylizywać gruczoł lub wręcz ssą go same. Obfite wydzielanie mleka i jego zaleganie prowadzi nieuchronnie do zapalenia gruczołu mlekowego. Zapalenie to na ogół przybiera postać przewlekłą rzadziej ostrą. Podczas stawiania rozpoznania należy wykluczyć prawdziwą ciąże, a przy wyciekach z pochwy- ropomacicze.

Przyczyny występowania ciąży urojonej nie są do końca wyjaśnione. Poza przyczynami wynikającymi z behawioru, naturalnych zmian hormonalnych uznaje się ją za jedno z powikłań po zabiegu kastracji, jeżeli była ona wykonana w fazie lutealnej. Usunięcie jajników powoduje spadek progesteronu i wzrost prolaktyny co prowadzi do rozwoju gruczołu mlekowego i laktacji. Notowano także przypadki pojawienia się objawów ciąży urojonej po stosowaniu progestagenów, kiedy ich poziom zaczynał się obniżać. Szczególnie często po podawaniu medroksyprogesteronu i megastrolu.

Leczenie:

Przy małym nasileniu objawów odstępuje się od leczenia farmakologicznego. Zaleca się umożliwienie suce dużej ilości ruchu, ograniczenie dostępu do wody i zabawek, oraz dietę niskobiałkową.

Właściciele powinni nadzorować sukę aby się nie wylizywała i nie ssała. Można to suce uniemożliwiać poprzez zakładanie fartuszka z podkładem z ligniny lub waty. Nie wolno odciągać mleka ponieważ to stymuluje dodatkowo jego produkcję. Zaleca się smarowanie gruczołu jodyną (raz dziennie, przez ok. 5 dni), ponieważ jod wchłania się przez skórę do gruczołu i hamuje produkcję mleka.

W przypadkach bardziej nasilonych należy wdrożyć odpowiednie postępowanie farmakologiczne.

Najbardziej ostateczną ale i najskuteczniejszą metodą zapobiegania ciąży urojonej jest kastracja chirurgiczna. Jeżeli właściciel nie planuje mieć po suce potomstwa to najlepiej wykonać właśnie taki zabieg, niosący ze sobą wiele innych korzyści, jak zmniejszenie ryzyka wystąpienia nowotworu gruczołu mlekowego, ropomacicza i hamowanie występowania cieczek.

Usunięcie tylko macicy jak i podwiązanie jajowodów nie blokuje cyklu i zarówno cieczki jak i ciąża urojona będą nadal występować.

U zwierząt młodych przed wystąpieniem pierwszej cieczki zaleca się usunięcie tylko jajników. U suk starszych przeprowadza się owariohysterektomię.

Bibliografia:

Richard W. Nelson, C. Guillermo Couto, Choroby Wewnętrzne Małych Zwierząt, wydanie pierwsze polskie pod redakcją Pawła Jonkisza, Romana Lechowskiego i Wojciecha Niżańskiego, część ósma poprawiona, Wrocław 2009

Teresa Welch Fossum, Chirurgia Małych Zwierząt, tom II, pierwsze polskie wydanie pod redakcją Zdzisława Kiełbowicza, Wrocław 2009

Sławomir Zduńczyk, Tomasz Janowski, Zaburzenia rozrodu psów i kotów, Olsztyn 2007

Egenvall A, Hagman R, Bonnett BN et al: Breed risk of pyometra in insured dogs in Sweden, J Vet Intern Med 15:530, 2001

Proceedings of the 34th World Small Animal Veterinary Congress, WSAVA 2009, São Paulo, Brazil – 2009

Weterynaria w praktyce, LIPIEC-SIERPIEŃ • 4/2008, dr n. wet. Roman Dąbrowski

Katedra i Klinika Rozrodu Zwierząt Wydziału Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Przyrodniczego w Lublinie

Proceeding of the SEVC, Southern European Veterinary Conference, Dr. S. Romagnoli, Oct. 17-19, 2008 – Barcelona, Spain

C. Gobello, P. W. Concannon and J. Verstegen, Canine Pseudopregnancy: A Review ( 23-Aug-2001 )

Autor: Justyna Lenarczyk

Wszystkie prawa zastrzeżone. Zabrania się kopiowania bez zgody właścicieli serwisu ARKTYCZNE SNIEZNIAKI

Template by Joomla Themes & Copywriter.

stat4u